مرگ بر ضد ولایت فقیه (( ولایت فقیه 7 ))

                           فصل هفتم  

                               تجلی ولایت فقیه در حضرت امام خمینی ( ره )

 

همانگونه که در زمان ائمه اطهار ع بعلت بقدرت رسیدن حکومتهای جبار و منحط بنی امیه و بنی عباس برخی از امامان ع موفق به تشکیل حکومت نشدند در طول دوران غیبت نیز علمای راستین شیعه بدلیل خفقان حاکم بر جامعه از هر نظر با شدید ترین فشار ها و محدودیتها مواجه بوده اند و هیچ گاه فرصت نیافته اند که یک سیستم حکومتی را بر مبانی نظریات اسلام پی ریزی کنند. عالمان ربانی و فداکار شیعه در طول چهارده قرن گذشته توانستند با تحمل بیشترین حجم شکنجه و آزار و اذیت مکتب حیاتبخش و اصیل اسلام را در کوران حوادث حفظ کنند و ملجا و پناه مسلمانان باشند . آنان در جو خفقان نیز در صدد پیاده کردن نظام حکومتی اسلام در قالب ولایت فقیه بوده اند و علمای بزرگی از جمله صاحب جواهر - ملا احمد نراقی - میرزای شیرازی - کاشف الغطاء - آیت الله بروجردی و ... در کتاب های فقهی خود به طرح این مساله پرداخته اند. بنابراین موضوع ولایت فقیه از دیر باز مد نظر فقیهان اسلام شناس بوده همانگونه که امام خمینی ره می فرماید:

موضوع ولایت فقیه چیز تازه ای نیست که ما آورده باشیم بلکه این مساله از اول مورد بحث بوده است. ( ولایت فقیه امام خمینی ره ص ۱۷۴ )

 البته مساله ولایت فقیه به شکل تشکیل یک سیستم و نظام حکومتی تا قبل از انقلاب اسلامی محقق نشده بود بلکه حاصل و دستاورد آن همه مبارزات عالمان و فرزانگان در طول تاریخ و نیز فداکاری مردم غیور ایران در جریان انقلاب اسلامی منجر به تشکیل حکومت جمهوری اسلامی به رهبری امام خمینی ره در حقیقت موجب تحقق عملی ولایت فقیه در جامعه اسلامی شد.

 

دیدگاه های حضرت امام خمینی ره پیرامون ولایت فقیه :

حضرت امام دیدگاه های خود در مورد ولایت فقیه را که در حقیقت الهام گرفته از آیات قران و احادیث پیشوایان دینی است بنا به در خواست مسلمانان مبارز و انقلابی در دوران تبعید در نجف اشرف با تدریس سلسله مباحث ولایت فقیه بیان نموده اند که بصورت کتاب ولایت فقیه به زبان فارسی و  الحکومه الاسلامیه بزبان عربی منتشر شده است. اینک خلاصه ای از نظرات و دیدگاههای آن حکیم فرزانه را بیان می کنیم:

۱) ضرورت تشکیل حکومت اسلامی :

 

افلاطون می گوید: تحصیل حیات با فضیلت برای افراد بشر جز بوجود حکومت ممکن نیست. زیرا طبیعت انسان به حیات سیاسی و زدگی اجتماعی متمایل است و بنابراین وجود دولت از جمله اموری است که انسان از آن طبعا بی نیاز نیست.( جمهور افلاطون ص۱۴- ۲۰ تلخیص )در اسلام نیز بر ضرورت تشکیل حکومت اسلامی برای اجرای احکام و قوانین حیات بخش آن تاکید شده است. حضرت امام خمینی ره در این زمینه می فرماید:

مجموعه قانون برای اصلاح جامعه کافی نیست. برای اینکه این قانون مایه اصلاح و سعادت بشر شودبه قوه اجرائیه و مجری احتیاج دارد. بهمین جهت خداوند متعال در کنار فرستادن یک مجموعه قانون یعنی احکام شرع - یک حکومت و دستگاه اجرا و اداره مستقر کرده است... بنا براین به ضرورت شرع و عقل آنچه در دوره حیات  حضرت رسول اکرم ص و زمان امیر المومنین علی بن ابیطالب ع لازم بوده یعنی حکومت و دستگاه اجرا و اداره پس از ایشان و در زمان ما لازم است. ( ولایت فقیه امام خمینی ره ص۲۶-۳۴ )

 

۲) رهبری در حکومت اسلامی :

 

الف) شرایط رهبری : حضرت امام برای رهبر چهار شرط اساسی یعنی علم به قانون - عدالت - کمال اعتقادی و کمال اخلاقی را گوشزد نموده می فرماید:

چون حکومت اسلام حکومت قانون است برای زمامدار علم به قوانین لازم می باشد چنانکه در روایات آمده است. نه برای زمامدار بلکه برای همه افراد هر شغل و یا وظیفه و مقامی داشته باشدچنین علمی ضرورت دارد منتهی حاکم باید افضلیت علمی داشته باشد... ( همچنین ) زمامدار بایستی از کمال اعتقادی و اخلاقی بر خوردار و عادل باشدو داشتن به معاصی آلوده نباشدکسی که می خواهد حدود جاری کند یعنی قانون جزای اسلام را به مورد اجرا گذارد متصدی بیت المال و خرج و دخل مملکت شود و خداوند اختیار بندگانش را به او بدهد باید معصیت کار نباشد.( ولایت فقیه امام خمینی ره ص۶۱- ۵۸ )

 

ب ) اختیارات رهبری : حضرت امام خمینی ره در مورد اختیارات رهبری معتقد به ولایت مطلقه فقیه است بدین معنی که همان اختیاراتی را که پیامبر ص و ائمه ع در باب حکومت و اداره جامعه اسلامی داشتند برای ولی فقیه نیز ثابت است:

ولایتی که برای پیغمبر اکرم ص و ائمه می باشد برای فقیه هم ثابت است و در این مطلب هیچ شکی نیست ... این توهم که اختیارات حکومتی رسول اکرم ص بیش از حضرت امیر ع بود یا اختیارات حکومتی حضرت امیر بیش از فقیه است باطل و غلط است.( همان ص ۵۵-۱۷۲ )

 

امام خمینی ره و تحقق عملی ولایت فقیه :

 

۱) مبارزه با طاغوت : اولین و اساسی ترین گام برای تحقق و تشکیل حکومت اسلامی مبارزه با طاغوت و حاکمیت طاغوتیان است. حضرت امام ره با توجه به شناختی که از مردم فداکار و رشید ایران که پیروان راستین ائمه اطهار ع و از دست پروردگان مکتب امام صادق ع بودند داشت تصمیم گرفت با کمک مردم ستم دیده مبارزه با رژیم ستم شاهی پهلوی را آغاز نماید.

قیام خونین ۱۵ خرداد ۴۲ سر آغاز مبارزه با طاغوت و رژیم وابسطه شاهنشاهی گردید. حضرت امام خود رهبری مبارزات مردمی و جهت دهی صحیح آن را در طول دوران مبارزه و حتی در تبعید به عهده داشت. بنیانگذار جمهوری اسلامی نه تنها اسلام را احیا و تقویت نمود بلکه آن را از انزوا خارج کرد و نظامی را بر اساس اسلام بنا نهاد که در طول تاریخ اسلام بجز دوره های کوتاه صدر اسلام سابقه نداشت. حضرت آیت الله خامنه ای ( قدس سره )در این باره می فرماید:

او به اسلام عزت بخشید و پرچم قران را در جهان به اهتزاز در آورد و او ملت ایران را از اسارت بیگانگان نجات داد و به آنان غرور و شخصیت و خود باوری بخشید... او در عصری که همه دستهای قدرتمند سیاسی برای منزوی کردن دین تلاش می کردند نظامی را بر اساس دین و معنویت و ارزشهای اخلاقی پدید آورده اند. ( روز نامه جمهوری اسلامی ۲۸/۳/۷۲ )

 

۲) پایه گذاری نظام جمهوری اسلامی :

دومین گام اساسی برای تحقق ولایت فقیه تشکیل حکومت اسلامی بود. در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی با آنکه رژیم شاه به ظاهر در ایران حضور داشت حضرت امام تصمیم گرفت به وطن باز گردد و برای تحقق و تسریع در روند پیروزی انقلاب اسلامی از نزدیک انقلاب را رهبری و هدایت نماید.

 

۳) سازماندهی ارکان نظام اسلامی :

پس از استقرار نظام مقدس جمهوری اسلامی حضرت امام دستور دادندبرای تعیین ارکان نظام اسلامی ( قوه مجریه- مقننه - قضائیه و دیگر نهادها ) قانون اساسی تدوین و سپس به رای مردم گذاشته شود. پس از تلاش فراوان فرزندان انقلاب و با هدایتگری های حضرت امام قانون اساسی تدوین و به رفراندوم گذاشته شد و بدینوسیله نظام مقدس جمهوری اسلامی که در راس آن فقیهی عادل و مدیر و مدبر قرار دارد تثبیت شد و در حقیقت برای اولین بار در عصر غیبت حکومت اسلامی و ولایت فقیه تحقق یافت.

 

شخصیت و ویژگیهای حکومتی حضرت امام خمینی ره :

بنیانگذار جمهوری اسلامی حضرت امام خمینی ره با ویژگیهای منحصر بفرد خود شخصیتی نادر و کم نظیر بودکه بعد از ائمه اطهار ع کمتر میتوان نظیرش را در تاریخ یافت. حضرت آیت الله خامنه ای در مورد شخصیت والای حضرت امام می فرماید:

امام خمینی شخصیتی آنچنان بزرگ بود که در میان بزرگان و رهبران جهان وتاریخ - بجز انبیا و اولیاء معصومین ع - به دشواری می توان کسی را با این ابعاد و این خصوصیات تصور کرد. آن بزرگوار قدرت ایمان را با عمل صالح و اراده پولادین را با همت بلند و شجاعت اخلاقی را با هوشمندی و کیاست و تقوا و ورع را با سرعت و قاطعیت و ابهت و صلابت رهبری را با دقت و عطوفت و خلاصه بسی خصال نفیس و کمیاب را مجموعه آن در قرنها و قرنها به ندرت ممکن است در انسان بزرگی جمع شود. همه و همه را با هم داشت. الحق شخصیت آن عزیز یگانه شخصیتی دست نیافتنی و جایگاه والای انسانی او جایگاهی دور از تصور و اساطیر گونه بود. ( روز نامه جمهوری اسلامی ۲۰/۳/۶۸ )

البته بررسی ابعاد وجودی شخصیت آن حکیم فرزانه در این نوشتار نمی گنجد و در این بخش فقط شمه ای از ویژگیهای والای امام خمینی ره در بعد رهبری ذکر می شود.

 

۱) فقاهت در دین : از جمله شرایط لازم برای ولی فقیه فقاهت در دین و اجتهاد است. حضرت امام علاوه بر تسلط عمیق بر فلسفه - عرفان - تفسیر - اخلاق و کلام اسلامی و ... مجتهدی بر جسته بود و بیش از سی سال فقه و اصول را در سطح عالیآن تدریس کرد. حضرت امام تحولی عظیم در فقه پدید آورد و پویایی فقه و اصول را لازمه نگرش اجتهادی می دانست و معتقد بود که عنصر زمان و مکان نقشی بس تعیین کننده در اجتهاد دارند و نا دیده گرفتن آن به نا توانی در درک و پاسخگویی به مسائل مستحدثه و نیازهای روز منتهی خواهد شد.

 

۲) تقوا و عدالت : از جمله شرایط ولی فقیه تقوا و عدالت است. پایبندی به آداب شرع و تقید به موازین تقوا- عمل به وظایف الهی - شوق به نوافل و مستحبات و پرهیز از محرمات و رذایل اخلاقی از صفات روحی و رفتاری حضرت امام خمینی ره می باشد. بی آلایشی و سادگی از افتخارات زندگی حضرتش بوده و آراستگی به زیور قناعت و سادگی و پیراسته بودن از رذایل طمع و حرص و تکبر از بارزترین حالات روحی و رفتاری او بود. با آنکه بلند مرتبه ترین مقام کشور بود ولی در خانه ای اجاره ای در جماران بساط معشیت گستراند. پیوسته خویشتن را از آلودگی به جلوه های فریبنده دنیایی دور داشته و مناعت طبع و بزرگواری را سر لوحه زندگی خویش قرار داده بود.

 

۳) مدیریت و تدبیر : از جمله شرایط رهبر قدرت و توان اداره جامعه اسلامی و نیز حسن تدبیر و بینش سیاسی اجتماعی - آینده نگری و دور اندیشی است. در مسیر انقلاب اسلامی یکی از واقعیتهای مهم تاریخی بینش عمیق و آینده نگری حضرت امام خمینی ره بود.

بنیانگذار جمهوری اسلامی در دوران رهبری با ظرافت و دقت عمل و الهام از امدادها و قوه لایزال الهی همواره چند سال جلوتر از زمان خود حرکت می کرد و با ترسیم اوضاع آینده جهان نظام های غرب و شرق را در حال زوال و نابودی می دید... امام در پیام تاریخی خود به صدر هیات رئیسه شوروی سابق به صراحت آینده را این گونه ترسیم فرمودند: برای همه روشن است که از این سپس کمونیسم را باید در موزه های تاریخ سیاسی جهان جستجو کرد چرا که مارکسیسم جوابگوی هیچ نیازی از نیازهای واقعی انسان نیست چرا که مکتبی است مادی و با مادیات نمی توان بشریت را از بحران عدم اعتقاد به معنویت که اساسی ترین درد جامعه بشری در غرب و شرق است در آورد....

در سومین سالروز پیام امام به گورباچف همه دنیا به روشنی و با شگفتی نظاره گر سقوط و اضمحلال نظامهای کمونیستی و فرو پاشی شوروی سابق شد.( آئینه آفتاب ص۴۳و۴۴ تلخیص )

از جمله مصادیق مدیریت قوی ایشان نیز میتوان به فرمان تشکیل شورای انقلاب قبل از پیروزی انقلاب - تعیین دولت موقت- فرمان تدوین قانون اساسی - فرمان تشکیل نهادهای مورد نیاز کشور- پذیرش قطعنامه در شرایط مناسب- فرمان باز نگری در قانون اساسی و حل مشکل رهبری آینده اشاره کرد.

 

۴) شجاعت و قاطعیت: ولی فقیه شخصی شجاع و نترس باشد و جز از خداوند از هیچ قدرت دیگری هراسی به دل راه ندهد. حضرت امام خمینی ره مصداق عینی این ویژگی بود و از نظر شجاعت اخلاقی و روحی نیز کم نظیر بود. آن حضرت با شجاعت و اقتدار خویش و با اتکای به خداوند و پشتیبانی مردم فدا کار ایران توانست در مقابل رژیم تا دندان مسلح ستم شاهی بایستد و از تبعید و تهدید آنان نهراسد. پس از سخنرانی ها و افشاگری های حضرت امام در مورد رژیم وابسطه پهلوی ساواک و عمال سر سپرده رژیم شبانه به خانه ایشان ( در قم ) هجوم آوردند و شروع به کتک زدن افراد خانه از جمله خدمتکار خانه نمودند و محل اقامت حضرت امام را جویا شدند که ناگهان معظم له از اتاق بیرون آمده و با کمال شجاعت فریاد زد: روح الله خمینی منم چرا این بیچاره ها را کتک می زنید.( کوثر ج۱ص۸۷)

از دیگر ویژگیهایی که در بحثهای گذشته برای ولی فقیه ذکر شد قاطعیت در اجرای احکام و فرامین الهی بود. ولی فقیه هر گاه تکلیف را تشخیص داد و امری به مصلحت نظام دانست باید برای اجرای آن تصمیم جدی بگیرد و بر اجرای آن پافشاری نماید. قاطعیت حضرت امام زبانزد دوست و دشمن بود. ایشان هر زمانی که احساس تکلیف می کرد قاطعانه آن را بیان و بر اجرای آن تاکید می نمود. بعنوان مثال در آستانه پیروزی انقلاب و آن زمان که هنوز تفاله های رژیم ستم شاهی ( دولت بختیار ) بر سر کار بودند حضرت امام دولت موقت او را غیر قانونی اعلام کرد و در سخنرانی خود در بهشت زهرا فرمود: من تو دهن این دولت ( دولت بختیار ) می زنم! من دولت تعیین میکنم. من به پشتوانه این ملت دولت تعیین می کنم. ( همان ج۲ص۴۱) .

 

التماس دعا