ربنا اتنا فی الدنیا حسنه و فی الا خره الحسنه - پیش ما رسم شکستن نبود عهد وفا را |
فصل پنجم ( قسمت چهارم )
وظایف ولی فقیه
الف ) وظایف فرهنگی :
(۱) نشر فرهنگ و معارف اسلامی : از جمله وظایف ولی فقیه تبلیغ و تبیین احکام و معارف دینی است. او باید زمینها و امکانات گسترش معارف قرانی و آشنایی با قوانین و مقررات اسلامی را فراهم نماید و با استفاده از همه ابزار و امکانات و نیرو های فرهنگی - جامعه اسلامی را از جهل و نادانی رهایی و با معارف حیات بخش اسلام آشنا نماید. قران کریم می فرماید: الذین ان مکناهم فی الارض اقاموا الصلواه و اتوا الزکاه و امروا بالمعروف و نهوا عن المنکر و لله عاقبه الامور ( حج : ۴۱) ( مومنان ) کسانی هستند که اگر در زمین به آنها قدرت ببخشیم نماز را به پای دارند و زکات بپردازند و امر به معروف و نهی از منکر کنند و پایان همه کارها از آن خداست.
بدیهی است که تحقق این امور با وجود حکومت اسلامی امکان پذیر است و مسوولیت آن نیز در درجه اول بر عهده حاکم اسلامی است.
(۲) تربیت و تهذیب جامعه : از دیگر وظایف فرهنگی ولی فقیه آشنا ساختن امت اسلامی با آداب الهی و اخلاق صالح و بر حذر داشتن آنها از اخلاق زشت و صفات رذیله است. امام علی ع در جایگاه رهبری اسلامی می فرماید: ایها الناس ان لی علیکم حقا و لکم علی حق فاما حقکم علی فالنصیحه لکم و تو فیر فیئکم علیکم و تعلیمکم کیلا تجهلوا و تادیبکم کیما تعلموا ( نهج البلاغه فیض الاسلام ص۱۱۴) ای مردم من بر شما حقی دارم و شما بر من حقی دارید حق شما بر من ( چنین است: ) خیر خواهی برای شما و پرداخت حقوقتان بطور کامل و تعلیم شما تا نادان نمانید و تربیت کردن شما تا بیاموزید.
(۳) پاسداری از ارزشهای دینی : از جمله وظایف ولی فقیه حفظ احکام و ارزشهای الهی و سنت نبوی از تغییر - تحریف و بدعت و نیز مقابله با افکار انحرافی و شبیخون فرهنگی از یکسو و امر به معروف و نهی از منکر و اجرای حدود الهی و مبارزه با مفاسد اجتماعی از سوی دیگر است. امام رضا ع یکی از دلایل وجود رهبری الهی را حفظ ارزشهای دینی از خطر بدعت و تحریف دانسته و می فرماید: ومنها لو لم یجعل لهم اماما قیما امینا حافظا مستودعا لدرست المله و ذهب الدین و غیرت السنه و الاحکام و لزادفیه المبتدعون و نقص منه الملحدون ... ( بحار الانوار ج۶ص۶) اگر برای ملت و رهبری امین و پاسداری نگهدارنده و امانتدار منصوب نشود دین فرسوده می شود و از میان می رود و سنن و احکام الهی تغییر می یابد و بدعتگذاران بر دین می افزایند و ملحدان از آن می کاهند.
ب) وظایف سیاسی :
(۱) تعیین خط مشی سیاسی جامعه اسلامی : از جمله وظایف ولی فقیه تعیین سیاستهای کلان جامعه در زمینه های داخلی و خارجی و نیز نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام اسلامی است.
(۲) بر قراری ارتباط با ملتها و کشورهای جهان : از دیگر وظایف ولی فقیه ایجاد زمینه های مناسب جهت بر قراری ارتباط با کشورهای جهان و نهضتهای آزادیبخش اسلامی و سازمانهای بین المللی است.
در مورد روابط با کشورهای جهان ذکر چند نکته حائز اهمیت است: نخست آنکه حاکم و ولی امر مسلمین بعنوان رئیس یک ملت و مملکت در روابط بین الملل و سیاست خارجی خود می تواند با همه ملل و مذاهب رابطه حسنه بر قرار کرده و از باب روابط متقابل حقوق آنان را محترم بشمارد مگر زمانی که آنان علیه اسلام و مسلمین اعلان جنگ کنند که در آن صورت نه تنها دوستی و رابطه با آنان روا نیست بلکه مبارزه و جهاد با آنان نیز لازم و ضروری است. دوم آنکه : ولی فقیه در روابط با جهان خارج هوشمندانه بر خورد می نماید تا باعث هیچ نوع سلطه ای بر مسلمانان نشود و دست اجانب را نسبت به جان و مال و عرض مسلمین دراز نکند. سوم: در هنگام بر خورد و ملاقات با سران کفر و الحاد طوری بر خورد کند که باعث ذلت و خواری مسلمانان نشود زیرا حاکم اسلامی در حقیقت تبلوری از همه امت اسلامی است و بر خورد نا مناسب او باعث خفت و خواری امت اسلامی خواهد شد.
(۳) نصب والیان متخصص و متدین : از جمله وظایف سیاسی ولی فقیه نصب مدیران مجرب - متدین و متعهد است تا جامعه رابسوی کمال مطلوب سوق دهند. زیرا اگر حاکم نسبت به مدیران و زیر دستان شناخت نداشته باشد چه بسا نا دانان و اشرار خود را بجای دانایان و صالحان جا زده حتی بکارهای مهم و کلیدی گمارده شوند و موجبات شکست جامعه اسلامی و مخدوش شدن حیثیت امت اسلامی را فراهم آورند و در مقابل افراد دلسوز لایق و متعهد نا شناخته باقی بمانند.
ج) وظایف نظامی :
(۱) تشکیل و تقویت نیرو های مسلح : امروزه کلیه امور نظامی بوسیله دستگاه حکومتی که در راس آن ولی امر مسلمین باشد قابل تحقق است اوست که می تواند کشور را به همه نوع سلاحهای جنگی اعم از زمینی - دریایی و هوایی مجهز نماید زیرا فرد فرد جامعه نمی توانند این مهم را به انجام رسانند.
(۲) حفاظت از مرزها و دفاع از مال - جان و ناموس مسلمانان : از دیگر وظایف ولی فقیه در بعد نظامی دفاع از مال و جان و ناموس امت اسلامی در مقابل تهاجمات احتمالی دشمنان و منافقان کور دل است .
(۳) ایجاد امنیت و آسایش در جامعه : امنیت در جامعه از بزرگترین نعمتهای الهی است و هر فعالیت عبادی و فرهنگی و سیاسی و اقتصادی و ... در سایه آسایش و امنیت امکان پذیر است. بنابراین از مهم ترین وظایف ولی فقیه ایجاد امنیت در جامعه و حفظ جان و مال مردم در شهرها و روستاها و راهها و اقصی نقاط مملکت اسلامی بوسیله فرماندهی نیروی انتظامی قوی و متعهد و متدین است.
د ) وظایف اقتصادی :
(۱) تلاش برای تحقق عدالت اجتماعی : بر قراری عدالت و رسیدگی به حق محرومان و دفاع از مظلومان در برابر زور گویان و غارتگران از اهداف اساسی حکومت اسلامی و یکی از مهمترین وظایف ولی فقیه است. امیر مومنان علی ع در آغاز حکومت خود دلیل پذیرفتن آن مسوولیت خطیر را گرفتن حق ستمدیدگان از ستمگران شمرده و می فرماید: اما والذی فلق الحبه و برء النسمه - لولا حصورالحاضر و قیام الحجه بوجودالناصر و ما اخذ الله علی العلماء ان لا یقاروا علی کظه ظالم ولا سغب مظلوم لا لقیت حبلها علی غاربها ( نهج البلاغه فیض الاسلام ص۵۲) سوگند به آن خدایی که دانه را شکافت و انسان را آفرید اگر این افراد حاضر نمی شدند و به سبب وجود یاران حجت تمام نمی شد و خدا از دانشمندان ( در زمان غیبت ولی فقیه مصداق این کلمه است) پیمان نگرفته بود که به سیری ظالم و گرسنگی مظلوم آرام نگیرند افسار شتر خلافت را بر کوهان آن می انداختم و رهایش می کردم.
(۲) گسترش عمران و آبادی جامعه اسلامی : از جمله وظایف اقتصادی ولی فقیه تلاش برای عمران- آبادانی - استقلال اقتصادی و فقر زدایی از جامعه اسلامی است. از شرایط اولیه یک اجتماع سالم اقتصاد سالم است یعنی اقتصاد خود کفا - بی عیب و مستقل . جامعه باید بنیه اقتصادی سالمی داشته باشد مبتلا به کم خونی اقتصادی نباشد و گرنه بیمار خواهد بود. از نظر اسلام هدفهای اسلامی بدون اقتصاد سالم غیر قابل تامین است.
محتاج هر که شوی اسیر اویی... از هر که بی نیاز شوی همتای اویی ... به هر که نیکی کنی فرمانروای اویی.( غررالحکم ج۲ص۵۸۴ چاپ دانشگاه تهران )
(۳) جلوگیری از اخلال اقتصادی : در هر جامعه افرادی سود جو و فرصت طلب یافت می شوند که با اخلال در نظام اقتصادی در پی زراندوزی بیشتر هستند که اگر مهار نشوند نظم اقتصادی را بر هم می زنندو کل نظام را دچار مشکل جدی می کنند. از این رو رهبری با جدیت تمام به کنترل مسائل اقتصادی می پردازد و آن را در بستر صحیح خویش قرار می دهد.
از دیگر وظایف ولی فقیه با فساد مالی و اختلاسهای کسانی است که بیت المال مسلمانان را در اختیار دارند. برای رسیدن به این هدف باید از ناظرین امین برای نظارت بر صرف هزینه های ادارات و نهادها و ... استفاده نمود.
گفتنی است که در ایران وظایف یاد شده طی قانون اساسی از طرف ولی فقیه به ارکان جمهوری اسلامی واگذار و وظایف هر یک در قانون اساسی مشخص شده است .
پایان فصل پنجم --- التماس دعا
|
|
POWERED BY BLOGFA.COM |
|