ربنا اتنا فی الدنیا حسنه و فی الا خره الحسنه - پیش ما رسم شکستن نبود عهد وفا را |
فصل دوم 
انبيا مجريان احكام الهي
همانطور كه بيان شد خداوند انسانها را يكسان آفريده و هيچ كس ذاتا حق حكومت بر ديگري را ندارد و حق حاكميت و رهبري از آن خداست :
ان الحكم الا لله ( انعام : 57 )حكم و فرمان تنها از آن خداست .
اما خداوند حق خود را به خاطر ويژگيهايي كه در انبيا قرار داده به آنها واگذار كرده و آنان را بعنوان جانشينان خود در زمين منصوب نموده است. بنابراين آنها به دستور خداوند حق حكومت و هدايت انسانها را به عهده دارند و مجريان احكام الهي هستند.
وظايف و مناصب انبيا :
قران كريم بيانگر دو منصب مهم براي انبياست يكي منصب ابلاغ رسالت و تبيين دستورات الهي و ديگري منصب رهبري - امامت و زعامت سياسي اجتماعي جامعه.
الف) ابلاغ رسالت و تبيين احكام الهي :
پيامبران الهي وظيفه دارند رسالت الهي و احكام و دستورات خداوند را براي مردم بيان و ابلاغ نمايند و آنچه را خداوند به آنها وحي نموده بدون كم و كاست به مردم برسانند . قران كريم مي فرمايد : الذين يبلغون رسالات الله و يخشونه و لا يخشون احدا الا الله ( احزاب : ۳۹) ( پيامبران پيشين ) كساني بودند كه تبليغ رسالتهاي الهي مي كردند و ( تنها ) از او مي ترسيدند و از هيچ كس جز خدا بيم نداشتند.
منظور از تبليغ در اينجا ابلاغ و رساندن است كه آنچه را خدا بعنوان وحي به پيامبران تعليم كرده به مردم بياموزند و از طريق استدلال انذار و بشارت و موعظه و نصيحت در دلها نفوذ كنند. ( تفسير نمونه ج۱۷ ص۳۳۱)
ب ) امامت و رهبري سياسي اجتماعي جامعه :
دیگر وظیفه مهم و اساسی انبیا اجرای احکام و دستورات الهی در جامعه است. دستورات و احکام الهی قوانینی است که باید در جامعه بشری پیاده شود و از مرتبه اندیشه و بیان به مرحله اجرا در آید.
خداوند حکیم برای اجرای فرامین و دستوراتش علاوه بر مقام نبوت و رسالت مقام امامت و رهبری جامعه را نیز به پیامبران اعطا نموده است. امامت و رهبری انسانها چه در بعد معنوی و الهی و چه در بعد اجتماعی عالی ترین مقام و مدالی است که از طرف خدا به انسان اعطا می شود. ( مجموعه آثار شهید مطهری ج۳ص۳۲۱)
در قران کریم خطاب به حضرت داوود ع در مورد اعطای مقام خلافت الهی به او آمده است : یا داوود انا جعلناک خلیفه فی الارض فاحکم بین الناس بالحق و لا تتبع الهوی فیضلک عن سبیل الله ... ( ص : ۲۶ ) ای داوود ! ما تو را خلیفه ( و نماینده خود ) در زمین قرار دادیم پس در میان مردم به حق داوری کن و از هوای نفس پیروی مکن که تو را از راه خدا منحرف سازد.
رهبری رسول اکرم ص :
از قران کریم و سنت و سیره نبوی استنباط می شود که پیامبر ص دارای سه منصب مهم و عمده بود: ( مجموعه آثار شهید مطهری ج۳ص۲۸۰)
۱) امامت و مرجعیت دینی :
امام و مرجع دینی بود و ولایت و امامت داشت سخن و عملش سند و حجت بود. قران کریم در این مورد می فرماید : و ما اتیکم الرسول فخذوه و مانهیکم عنه فانتهوا ( حشر : ۷) آنچه را رسول خدا برای شما آورده بگیرید ( و اجرا کنید ) و از آنچه نهی کرده خود داری نمایید.
۲) منصب ولایت قضایی :
منصب ولایت قضایی یعنی حکمش در اختلافات حقوقی و مخاصمات داخلی نافذ بود. فلا و ربک لا یومنون حتی یحکموک فیما شجر بینهم ثم لا یجدوا فی انفسهم حرجا مما قضیت و یسلمو ا تسلیما ( نساء: ۶۵ ) به پروردگارت سوگند که آنها مومن نخواهند بود مگر اینکه در اختلافات خود تو را به داوری طلبند و پس از داوری تو در دل خود احساس نا راحتی نکنند و کاملا تسلیم باشند.
بر اساس این آیه منصب قضاوت از طرف خدا بر پیامبر تعیین شده و مردم موظفند در اختلافاتشان به آن حضرت رجوع کنند و دستورات و حکم او را بی چون و چرا بپذیرند. پیامبر گرامی ص نیز در دوران حیات خود دعاوی و اختلافات را حل و فصل می کرد.
از آیات قران کریم و احادیث معصومین ع چنین استفاده می شود که مردم در مقام اختلاف و نزاع تنها باید ( برای گرفتن حق خود ) به پیامبر - اوصیا و یا کسانی را که پیامبر و ائمه ع به عنوان قاضی گماشته اند مراجعه کنند و از مراجعه به طاغوت و ستمگران و یا دست نشاندگان آنان خود داری نمایند.
عمر بن حنظله می گوید : از امام صادق ع پرسیدم که چه بسا میان دو نفر از ما ( شیعیان ) اختلاف و نزاعی در بدهی یا ارث رخ می دهد و اینان به سلطان ( جائر ) یا قضاوت منصوب از طرف سلطان مراجعه می کنند آیا این کار جایز است ؟ امام صادق ع فرمودند : هر کس نزد اینان طرح دعوا کند - چه در حق و چه در باطل - نزد طاغوت طرح دعوا کرده است و آنچه را به وسیله حکم ایشان به دست آورد حرام است . هر چند واقعا حق ثابتی باشد. زیرا آن مال را به حکم طاغوت به دست آورده و خدای بزرگ فرموده : می خواهند برای داوری نزذ طاغوت و حکام باطل بروند؟ با اینکه به آنها دستور داده شده که به طاغوت کافر شوند. ( نسا : ۶۰ و اصول کافی ج۱ ص ۶۷ و ۶۸ )
پیامبر گرامی اسلام ص علاوه بر مناصب یاد شده رهبری سیاسی - اجتماعی پیروان خویش را نیز به عهده دارد و از هر کس دیگر بهتر از عهده این کار خطیر بر می آید . قران کریم می فرماید : النبی اولی بالمومنین من انفسهم ( احزاب : ۶ ) پیامبر ص نسبت به مومنان از خودشان سزاوارتر است .
آیه مذکور به ولایت عام پیامبر ص نسبت به مومنین اشاره دارد که از جمله ولایتها ولایت سیاسی و اجتماعی است.
تاریخ و سیره پیامبر ص نیز نشان داده است که آنحضرت برای امور مسلمانان اعم از اقتصادی - نظامی- سیاسی - اجتماعی - قضایی و فرهنگی و غیره برنامه ریزی می کرد و آنها را سامان می داد.
ضرورت اطاعت از انبیا :
هدف رسالت انبیا تامین نمی شود مگر اینکه امت و مردم جامعه از انبیای الهی اطاعت و پیروی نمایند به همین جهت خداوند اطاعت از انبیا را لازم شمرده است. قران کریم دو مقام و منصب مهم ( ابلاغ رسالت و زعامت و رهبری ) برای انبیا و از جمله پیامبر گرامی اسلام ص تعیین و بر لزوم اطاعت امت اسلامی از آن حضرت تاکید نموده است:
یا ایهاالذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول ( نساء : ۵۹) ای کسانیکه ایمان آورده اید اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر خدا را.
در این آیه اطاعت از پیامبر قرین و همراه با اطاعت خدا ذکر شده است و تکرار کلمه *** اطیعو ا *** آنچنان که برخی از مفسرین گفته اند صرفا برای تاکید نیست بلکه دلالت بر اطاعت پیامبر ص در دو مقام یاد شده می باشد. ( پرتوی از امامت و ولایت در قران کریم ص ۴۱ )
التماس دعا
|
|
POWERED BY BLOGFA.COM |
|