اصول اخلاق اجتماعی

 

(۷) وجدان کاری وانضباط اقتصادی و اجتماعی

 

انسانها برای گذران زندگی به همدیگر نیاز مندند و دنیا در واقع بازار داد و ستد ساکنان آن است و هر کسی باید در برابر دریافت خدمات خدمتی هم ارائه دهد و با کمک دیگر هم نوعان زندگی را سامان دهند.

از سوی دیگر عقل و دین حکم می کنند که هر کس کاری را به عهده گرفته محکم و نیکو انجام دهد و میان خود و دیگران تفاوتی قائل نشود و این سخن زیبای امام علی ع را به گوش گیرد که فرمود:

پسرم ! میان خود و دیگران خویشتن را میزان سنجش قرار ده آنچه برای خود می پسندی برای دیگران هم بپسند و آنچه را برای خود خوش نمی داری برای دیگران هم مپسند. ( بحارالانوار ج۷۵ص۲۹)

سخن امام زیباترین نمود وجدان کاری را ترسیم می کند به گونه ای که اگر همه بدان عمل کنند جامعه گلستان خواهد شد و بر عکس اگر وجدان کاری نباشد و افراد به هم بندی و کم کاری خو بگیرند جامعه از پیشرفت باز می ماند و بسیاری از کار ها مختل می شود و زیانش نصیب همه خواهد شد.

ابراهیم - فرزند خرد سال پیامبر در گذشت وقتی او را در قبر نهادند و لحد را چیدند رسول خدا ص روزنه ای در لحد مشاهده کرد و با دست خود آن را پوشاند سپس فرمود: اذا عمل احدکم عملا فلیتقن ( بحارالانوار ج۲۲ص۱۵۷ ) هر گاه یکی از شما کاری انجام می دهد آن را محکم و دقیق انجام دهد.

دقت نظر رهبر اسلام و سفارش او نشان دهنده آن است که شریعت مقدس او در همه کارها به طور عموم بویژه در مسوولیت های سنگین هرگز اجازه مسامحه کاری به کسی نمی دهد و هر کس چنین کند هم وجدان خویش را زیر پا نهاده و هم دینش را وا نهاده است.

 

اصول اخلاق اجتماعی

(۶) رعایت حقوق دیگران :

مومن تنها در برابر خدا مسوول است و همه کارهایش با عقربه اخلاص به سوی خدا جهت گیری می شودوبس و هرگز نباید کمترین کاری را برای غیر خدا انجام دهد.

در مرحله اجرای فرمان خدا و مرز بندی قانون و جدا سازی راه از بیراهه و پرهیز از ظلم و بیهوده کاری و رعایت حقوقی که خدا و خرد تعیین می کنند الزامی است. این حقوق به سه دسته : حق الله-- حق النفس -- حق الناستقسیم می شود و با توجه به اینکه عنوان بحث به قسم سوم اشاره دارد بحث را پیرامون حق الناس پی می گیریم.

این قسمت خلاصه ای از منشور حقوق بشر در دین مبین اسلام است.که به این زیبایی و روشنی بیان شده است و قوانین اجرایی و قضایی جمهوری اسلامی ایران بر اساس آن تدوین شده است.

وجدان خود را قاضی نموده و داوری نمائید که کدام مکتب و نظام سیاسی به این زیبایی حقوق بشر را تعریف کرده است؟سئوال اینجاست که حقوق بشری که غربیها از آن دم می زنند آیا واقعا وجوددارد یا نه؟آنچه غربیها نشان میدهنداینست که آنها این کلمه مقدس را استعمار و از آن سوء استفاده می کنند.حقوق بشر آنها حمایت از نظام هایی است که منافع آنها را در جهان تامین کنند. حقوق بشری که خانه های مردم را بر سرشان خراب مثل فلسطین و لبنان و اموالشان را غارت مثل افغانستان و عراق و تاسیس شکنجه گاههای مخفی مثل گوانتاناموو...وغیره است. قضاوت کنید کدام یک از اینها بهتر است؟

 

اصول اخلاق اجتماعی

(۵) ایثــار :

*** ایثار *** در لغت به معنای بر گزیدن - غرض دیگران را بر غرض خویش مقدم داشتن و مانند آن است.( لغت نامه دهخدا ج۸ واژه ایثار ) و در قران کریم نیز به معنای لغوی به کار رفته است.چنانکه می فرماید:

بل توثرون الحیوه الدنیا ( اعلی : ۱۶ ) آری شما زندگی این جهان را بر می گزینید.

اصول اخلاق اجتماعي

 

(۴ ) اخوت :

تضاد منافع - برتري طلبي-تنگ چشمي- محدوديت نعمت ها وثروتهاو... انگيزه هايي است كه از روزهاي نخستين زندگي بشر طعم شيرين صلح و همزيستي مسالمت آميز را در ذائقه انسانها تلخ كرده و آنان را.

كه بر اثر خلقت و طبيعت - همزاد - همراه و هم هدف هستند به جان يكديگر انداخته است . برادر كشي رسم روزگاران شده و خوردن ميراث برادران - قانون زندگي ... از سوي ديگر آدمي زادگان - هيچ چاره اي جز زندگي آدم گونه در كنار يكديگر ندارند و همزيستي - همكاري - همياري و غمخواري با سرشت آنان عجين شده است.

شريعت جاويد اسلام براي پايان دادن به برادر كشي و نجات انسان از ورطه خود محوري بهترين طرح زندگي را در همان برادري و تحكيم احساسات پاك ديگر دوستي در شاهراه ايمان به خدا طراحي و ارائه داد و از اين رهگذر فرزندان آدم را به چنگ زدن به حبل المتين ** اخوت ** رهنمون گشت و از يكا يك آنان در خانواده بزرگ اسلام ثبت نام به عمل آورد وبه آنان ياد آوري كرد:

انما المومنون اخوه فاصلحو بين اخويكم و اتقوا الله لعلكم ترحمون ( حجرات : ۱۰ ) تنها مومنان برادر يكديگرند. پس ميان دو برادر خويش را آشتي دهيد و تقواي الهي پيشه سازيد شايد مشمول رحمت ( خدا ) واقع شويد .

 

 

اصول اخلاق اجتماعی

(۳) غیرت و مردانگی :

علمای اخلاق غیرت وحمیت را چنین تعریف کرده اند : تلاش در نگهداری آنچه که حفظش ضروری است. این صفت در قالب مطلوبش از شجاعت و بزرگ منشی و قوت نفس انسان سرچشمه می گیرد و مرد بی غیرت از زمره مردان خارج است.( جامع السعادت ج۱ص۲۶۶)

اگر غیرت بری با درد باشی              و گر بی غیرتی نامرد باشی (نظامی)

*** غیرت *** یکی از کمالات انسانی است که دست پرتوان آفرینش اسباب آن را در وجود آدمی تعبیه کرده است. غیرت ورزی در حد معمول آن لازمه انسانیت بوده تقویت این صفت زیبا از مومنان پسندیده تر است. امیر مومنان ع فرمود: ان الله یغار للمومن فلیغر من لا یغار فانه منکوس القلب ( بحارالانوار ۷۹ ص ۱۱۵ ) خداوند برای مومن غیرت می ورزد پس او نیز باید غیرت آورد. هرکس غیرت نورزد دلش وارونه است. وجود غیرت در جامعه انسانی تا آنجا ضروری و حیاتی است که شارع مقدس اسلام در تشریع احکام نیز به آن عنایت داشته است. رسول خدا ص فرمود:...الا وان الله حرم الحرام وحد الحدود و ما احد اغیر من الله ومن غیرته حرم الفواحش ( بحارالانوار ج۷۶ ص ۳۳۲ ) آگاه باشید که خداوند محرمات را حرام و حدود را وضع کرد و هیچ کس غیور تر از خدا نیست که از روی غیرت زشتی ها را حرام کرده است. 

اصول اخلاق اجتماعی

(۲) عزت نفس :

** عزت **   حالتی است که مانع شکست انسان می شود و ریشه آن از ** ارض عزاز** است یعنی زمین سخت و با صلابت که نوک کلنگ و نیز آب در آن تاثیر نمی کند.( وسائل الشیعه ج ۸ ص ۵۰۶ )

عزت واقعی از آن خداوند غالب و قاهری است که هرگز مغلوب و مقهور نمی گردد کمترین نیازی به غیر خود ندارد و راه منحصر به فرد کسب عزت نیز راهیابی به درگاه آن عزیز یگانه است: من کان یرید العزه فلله العزه جمیعا ( فاطر : ۱۰ )

علامه طباطبائی در تفسیر این آیه می نویسد:

آیه در صدد این نیست که بیان کند عزت اختصاص به خدا دارد به گونه ای که جز او کسی بدان دست نمی یابد و هر کس در پی عزتمندی بر آید چیز محالی را در خواست کرده است بلکه معنای آیه این است که هر کس عزت می جوید باید از خدا بخواهد چرا که عزت در واقع نزد دیگران یافت نمی شود. ( المیزان ج ۱۷ ص ۲۲ ) 

اصول اخلاق اجتماعی

(۱) حسن خلق :

این صفت زیبا در کلام آسمانی رسول اکرم ص به عنوان سنگین ترین عمل در ترازوی قیامت آمده است :

ما یوضع فی میزان امرء یوم القیامه افضل من حسن الخلق ( اصول کافی ج ۳۲ ص ۹۹ ) روز قیامت در ترازوی ( اعمال ) شخص چیزی بر تر از خوشخویی قرار نمی گیرد .

امام صادق ع نیز اظهار فرموده که زندگی بدون خوش خلقی شیرین و گوارا نخواهدبود: لا عیش اهنا من حسن الخلق ( روضه کافی ج ۸ ص ۲۴۴ اسلامیه )

این گونه ارج گذاری و ستایش از * حسن خلق * این خوی پسندیده را در ردیف مهم ترین فضایل انسانی قرار می دهد. و هر انسانی را موظف می کند تا خود را بدان آراسته سازد و به سهم خود فضای زیست اجتماعی را گوارا و معطر گرداند و بدینسان همه مردم در محیطی گرم و صمیمی به زندگی خویش ادامه دهند.

در سخن مولای متقیان ع سر چشمه این خصلت خدا پسند این گونه معرفی شده است : الخلق المحمود من ثمار العقل ( شرح غررالحکم ج ۱ ص ۳۳۹ ) خوی پسندیده ثمره خرد است.

 

 

در محضر قران و عترت

                                     

( سرمایه پاک دامنی )

پاک بودن در جوانی:

ولیستعفف الذین لا یجدون نکاحا حتی یغنیهم الله من فضله ...( نور: ۳۳) و کسانیکه امکانی برای ازدواج نمی یابند باید پاکدامنی پیشه کنند تا خداوند از فضل خود آنان را بی نیاز گرداند.

شخصی به امام صادق ع عرض کرد:

من مردی هستم که عملم ضعیف و نماز و روزه ام اندک است و لیکن آرزو دارم ( و بدنبال این هستم ) که جز حلال نخورم و جز حلال هم بستر نشوم.

حضرت فرمود: کدام جهادی بالاتر از این( حفظ شکم و فرج ) است .( بحار الانوار ج ۶۸ ص ۲۷۳ )

عفت چشم :

                  خدای سبحان در قران کریم می فرماید:

به مومنان بگو چشم های خود را ( از نگاه نا محرمان ) فرو گیرند و عفاف خود را حفظ کنند این برای آنان پاکیزه تر است . خداوند از آنچه انجام می دهید آگاه است ! و به زنان با ایمان بگو چشم های خود را ( از نگاه هوس آلود ) فرو گیرند و ( اطراف ) روسری های خود را بر سینه خود افکنند ( تا گردن وسینه با آن پوشانده شود ) و زینت خود را آشکار نسازند مگر برای شوهرانشان ... ( نور: ۳۰ و ۳۱ )

روایت :

... زمانی که امام حسن و امام حسین ع بیمار شدند و پیامبر اسلام ص و برخی از اصحاب به عیادت شان آمدند رسول خدا ص به حضرت علی ع فرمودند:

یا ابوالحسن ! چرا برای سلامتی فرزندانت نذری نمی کنی؟

علی ع پاسخ داد : نذر می کنم که اگر فرزندانم از این بیماری شفا یافتند به عنوان شکر گزاری از خداوند عز و جل سه روز را روزه بگیرم.

حضرت فاطمه س و فضه نیز همین نذر را کردند امام حسن و امام حسین ع شفا یافتند و اهل خانه تصمیم گرفتند به نذر خویش وفا کنند ولی از روز اولی که روزه گرفتند چیزی برای خوردن در خانه شان یافت نمی شد. علی ع را کسی نزد شمعون خیبری فرستاد تا از او سه پیمانه جو قرض کند. در بعضی روایات این گونه آمده است که : علی ع کسی را پیش همسایه یهودی اش که پشم ریس بود و او را شمعون صدا می کردند فرستاد تا از او بپرسد آیا پشمی دارد که بدهد فاطمه س آن را بریسد و در مقابل سه پیمانه جو مزد بگیرد یا نه ؟ آن شخص پذیرفت و پشم و جو را توسط پیک برای فاطمه س فرستاد.

گفته اند : دخت گرامی رسول اکرم ص از برخاست و یک پیمانه جو را آسیاب کرد و پنج گرده نان برای اهل خانه تهیه کرد. وقتی حضرت امیر ع بعد از اقامه نماز مغرب به منزل آمدند به محض حاضر کردن غذا در مانده ای بر آستانه در ظاهر شد و عرض کرد :

سلام برشما اهل بیت محمد ص در مانده ای از در ماندگان مسلمانم غذایی به من دهید تا خدا از غذا های بهشتی نصیبتان کند. مولای محرومان این صدا را شنید و گرده نان خود را به او داد . دیگران نیز چنین کردند و شب و روز را صبر کردند و به جز آب چیزی نخوردند.

روز بعد فاطمه س یک پیمانه دیگر از جو را آسیاب کرد و نان پخت و علی ع پس از نماز گزاردن با رسول گرامی به منزل باز گشت. این بار نیز تا غذا را پیش روی حضرت گذاشتند یتیمی بر آستانه در ظاهر شد و اظهار داشت:

سلام بر شما اهل بیت محمد ص یتیمی هستم از مهاجر زاده ها که پدرم در روز عقبه به شهادت رسیده است. غذایی به من دهید تا خدا از غذا های بهشتی نصیب شما بکند. علی ع و حضرت فاطمه س و فرزندانشان غذای خود را به او دادند و یک شبانه روز دیگر را هم چیزی جز آب نخوردند.

وقتی روزسوم فرا رسید فاطمه زهرا س پیمانه سوم جو را آورد و بعد از آسیاب کردن نان پخت . باز علی ع بعد از اقامه نماز با پیامبر اسلام به منزل آمد. غذا را پیش روی آن یاور محرومان و آیینه تمام نمای عدالت گذاشتند این بار اسیری بر آستانه در ظاهر شد و عرض کرد : غذایی بما نمی دهید ؟

شب سوم نیز اهل خانه غذای خود را به آن اسیر بخشیدند و خود با آب افطار کردند . روز بعد امیر مومنان همرا ه فرزندان خویش به محضر پیامبر رسید در حالی که حسنین ع از شدت گرسنگی بر خود می لرزیدند. رسول خدا ص با دیدن آن صحنه از امیر مومنان پرسید :

ای ابوالحسن ! چرا شما را در این وضعیت سخت می بینم ؟ بیایید به اتاق فاطمه برویم. وارد اتاق شدند. دیدند حضرتش در محراب نماز خویش ایستاده و از شدت گرسنگی چشمهایش گود افتاده است.

پیامبر گرامی اسلام ص با دیدن حضرت فاطمه س فرمود : پناه بر خدا ! اهل بیت محمد دارند از گرسنگی می میرند !

در این اثنا جبرئیل بر پیامبر ص فرود آمد و فرمود :

ای محمد ! آنچه را که خداوند نسبت به اهل بیت تو گوارا داشته است بگیر .

حضرت فرمود : جبرئیل ! چه چیزی را بگیرم ؟

جبرئیل او را به خواندن وا داشت : ** هل اتی علی الاحسان حین من الدهر ... لا نرید منکم جزاء و لا شکورا ** ثعلبی روایت کرده است که در این روز غذایی از آسمان برای آنان فرود آمد که تا هفت روز از آن می خوردند.

به امید روزی که همه شیعان درس ایثار و سخاوت را از خاندان رسالت بیاموزند و در همه حال به یاد گرسنگان و محرومان باشند و از کمک به آنان دریغ نورزند.

لطفا ادامه مطلب را کلیک کنید

التماس دعا

 

 

 

اصول اخلاق فردی

( ۷ ) یقیـن :

یقین عبارت است از اعتقاد ثابت و قطعی انسان به امری که مطابق با واقع بوده و با هیچ شبهه ای هر قدر هم قوی قابل زوال نباشد.( اصول کافی ج۲ ص ۵۴۱) از رسول خدا ص نقل شده که فرمود :

از جبرئیل پرسیدم تفسیر یقین چیست ؟ گفت : مومن به گونه ای برای خدا عمل کند که گویا اورا می بیند و اگر او خدا را نمی بیند خدا اورا می بیند ویقینا بداند که آنچه به او رسیده ممکن نبود از او بگذرد و آنچه از او گذشته ممکن نبود به او برسد.

در زمینه فضیلت و ارزش یقین به عنوان یکی از کمالات انسان مومن و نیز ترغیب به کسب و تقویت آن روایات بسیاری آمده است از جمله : رسول خدا ص فرمود :

خیر ما القی فی القلب الیقین ( بحار الانوار ج ۶۷ ص ۱۷۳ بیروت ) بهترین چیزی که در قلب افکنده شده یقین است

 

اصول اخلاق فردی

( ۶ ) شکـر :

* شکر * درلغت به معنای تصور نعمت در ذهن و اظهار آن در گفتار و کردار است. (مفردات راغب ص ۲۶۵ واژه شکر ) شکر گذاری با قلب - زبان و عمل در روایات اسلامی نیز به همین معنی آمده است و امام صادق ع می فرماید:

هر کس نعمت خدا داده را با دل بشناسد شکرش را ادا کرده است. ( اصول کافی ج ۲ ص ۷۹ اسلامیه ) و نیز می فرماید :

شکر نعمت دوری از کارهای حرام است و شکر کامل گفتن  الحمد لله رب العالمین است . ( اصول کافی ص ۷۸ )

 

اصول اخلاق فردی

 

(۵) حب و بغض فی الله :

اگر دوستی دیگران برای فایده اخروی و اجر معنوی باشد ( نه جهات مادی ) *محبت فی الله * محسوب می شود. بالاتر از این مرحله آن است که اجر معنوی هم مورد نظر نباشد بلکه انگیزه محبت او صرفا برای خدا باشد.

این درجه بالای محبت فی الله و یکی از آثار غلبه و شدت محبت خدا در قلب انسان می باشد که نسبت به تمام وابستگان و منسوبان به محبوب حقیقی و کسانی که در راه او قدم بر می دارند و محبوب خدا هستند فقط از آن جهت که مرتبط با خدا می باشند محبت داشته باشد هر چند امید رسیدن خیری از ناحیه آنها را هم نداشته باشد . ( برداشت وتلخیص از جامع السعادت ج۳ ص ۱۸۵ داوری )

 اکنون معنی * بغض الله * هم روشن می گردد . مقصود از بغض الله دشمنی با افراد است از آن جهت که دشمن خدا هستند و از مسیر اطاعت و عبادت حق تعالی دور گشته اند . اما آن دشمنی ای که بر اساس کینه های شخصی و یا اغراض دنیوی باشد بغض الله به حساب نمی آید.

نکته قابل توجه اینکه اگر کسی * حب فی الله * دارد باید * بغض فی الله * هم داشته باشد و این دو ملازم یکدیگرند . زیرا همانگونه که اطاعت خدا موجب محبت کسی میشود باید معصیت وی هم موجب دشمنی با او گردد .

امام صادق ع می فرماید : رسول خدا ص از اصحاب خود سوال کرد : کدامیک از رشته های ایمان محکم تر است ؟ آنان گفتند خدا و رسولش بهتر می دانند . و بعضی گفتند نماز و بعضی زکات و بعضی روزه و گروهی حج و عمره و بعضی جهاد را ذکر کردند.

آنگاه رسول خدا ص فرمود : هر کداماز اینها که شما گفتید دارای فضیلتی است اما آنچه من خواستم نیست. محکم ترین رشته ایمان دوستی در راه خدا و دشمنی در راه خدا و دوستی و رابطه با دوستان خدا و تبری جستن از دشمنان خدا می باشد. ( اصول کافی ج ۲ -۱۰۲ )

رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی ره می فرماید:

مگر تحقق دیانت جز اعلام محبت و وفاداری نسبت به حق واظهار خشم و برائت نسبت به باطل است ؟ حاشا که خلوص عشق موحدین جز به ظهور کامل نفرت از مشرکین و منافقین میسر شود. ( پیام تاریخی به حجاج در سال ۶۶ )

 

اصول اخلاق فردی

( ۴ ) خوف و رجا :

* رجا * در لغت به معنی امید داشتن و امیدواری است و حقیقت آن عبارت است از حالت نفسانی که احتمال رسیدن به محبوب حاصل می شود و دو اثر دارد :

۱)) فغالیت و کوشش و فراهم نمودن مقدمات و اسباب .

۲)) شادمانی قلب برای رسیدن به امری که محبوب و مورد پسند انسان می باشد.

* خوف * در لغت به معنی ترس است و حقیقت آن برای همه روشن است.و آن حالتی است در انسان که با دیدن یا شنیدن یا احتمال وقوع چیز ترسناک پدید می آید و موجب سوزش قلب و دردناک شدن دل می گردد .(  محجه البیضاء ج ۷ ص ۲۶۹ )

خوف از خدا در انسان گاهی به خاطر ترس از عقاب و عذاب خدا است زیرا در گذشته دچار کفر بوده و یا مرتکب معصیتهایی شده و لازمه وجود چنین خوفی در شخص آن است که عبادات او برای رهایی از عقاب الهی است نه آنکه خالصانه برای خدا انجام گیرد.

ترس اکثریت مردمی که ایمان به بهشت و جهنم دارند از این قسم است که البته در حد خود ارزشمند بوده و عامل باز دارنده آنان از انجام گناهان می باشد.

اما درجه بالاتر آن است که ترس انسان از ذات اقدس الهی باشد یعنی بنده از دوری از درگاه حق تعالی و ایجاد حجاب بین او و خداوند بیمناک بوده و آرزومند قرب پروردگار باشد. این ترسی است که انبیا و اولیا و علما دارند. ( الاخلاق شبیر ص ۲۵۳ بصیرتی )

 

اصول اخلاق فردی

 

( ۳) توکل :

مفهوم و معنای اصطلاحی این واژه که مورد نظر است در بعضی روایات بیان شده است.

پیامبر اکرم صاز جبرئیل پرسید : توکل چیست ؟

جبرئیل گفت :

توکل عبارت است از : علم به اینکه مخلوق نه ضرر می زند و نه نفع می رساند و نه باز می دارد ( توکل ) مایوس بودن از خلق است. ( بحار الانوار ج ۷۷ ص ۲۰ اسلامیه ) وقتی بنده چنین باشد جز به خدا امیدندارد و از غیر خدا نمی ترسد و به احدی جز خدا چشم طمع ندارد .

مفهوم توکل مانند برخی دیگر از مفاهیم دینی با حجابهایی لز جهل و خرافات پوشانده شده است بطوریکه گروهی می پندارند توکل یعنی اینکه تصمیم گیر تنها خداست و تلاش و کوشش انسان کمترین اثری در سرنوشت او و اداره زندگی اش ندارد . این برداشت نادرست از مفهوم توکل اختصاصی به زمان ما دارد در زمان پیامبر اکرم ص نیز وقتی آیه شریفه : ومن یتق الله یجعل له مخرجا و یرزقه من حیث لا یحتسب ومن یتوکل علی الله فهو حسبه ان الله بالغ امره قد جعل الله لکل شیء قدرا ( طلاق : ۳ ) هرکس پرهیز کاری کند خداوند راه خروجی برای رهایی اش از مشکلات قرار می دهد و از طریقی که گمان ندارد روزی اش را می رساند و هر کس بر خدا اعتماد کند خدا برای او کافی است. همانا خداوند فرمان خویش را به نتیجه می رساند براستی که خداوند برای هر چیزی اندازه ای قرار داده است.

نازل شد  عده ای از اصحاب پیامبر در خانه نشسته مشغول عبادت و دعا شدند و گفتند دیگر روزی ما تضمین شده است. این خبر به پیامبر ص رسید آن حضرت کسی را به سراغ آنها فرستاد . وقتی آمدند به آنها فرمود : چه باعث شد در خانه بمانید و مشغول عبادت شوید و دست از کسب و کار بر داشتید ؟ گفتند : ای رسول خدا چون روزی ما تضمین شده است به عبادت خدا رو آوردیم پیامبر اکرم ص فرمود : کسی که چنین کند دعایش مستجاب نمی شود . دنبال طلب روزی بروید. ( تفسیر نورالثقلین ج ۵ ص ۳۵۵ )

بنابراین تعالیم حیات بخش اسلام ضمن آنکه توکل را یک رکن اساسی ایمان معرفی می نماید . ( بحارالانوار ج۷۱ ص ۱۳۵ ) اهمیت و تاثیر تلاش و کوشش انسان در سرنوشتش را انکار نمی کند .

 

اصول اخلاق فردی

( ۲ ) تقوا :

در فرهنگ دینی رکن اساسی اخلاق اسلامی تقواست و بدون آن اخلاق و ایمان مفهومی ندارد .

همانطور که امیر مومنان ع فرمود : التقوی رئیس الاخلاق ( شرح غررالحکم ج ۱ ص۱۹۴ ) و لا ینفع الایمان بغیر تقوی ( شرح غررالحکم ج ۶ ص ۴۱۲ )

درجه تقوا با درجات قرب الی الله و ارزشمندی انسان نسبت مستقیم دارد و هر چه آدمی با تقواتر باشد به درگاه ربوبی نزدیکتر و از ارزش بیشتر بر خوردار است.قران مجید بر این حقیقت تصریح می کند : ان اکرمکم عندالله اتقیکم ان الله علیم خبیر ( حجرات : ۱۳ ) گرامی ترین شما نزد خدا با تقواترین شماست همانا خداوند بسیاردانا و آگاه است .

چنانکه زمینه ساز اعمال انسان نیز می شود .

... انما یتقبل الله من المتقین ( مائده : ۲۷ ) همانا خداوند { اعمال نیک و صالح را } تنها از باتقوایان می پذیرد.

یکی از یاران امام صادق ع بنام مفضل بن عمر می گوید :

خدمت امام صادق ع بودم موضوع اعمال مطرح شد من گفتم : عملم اندک و ضعیف است . امام فرمود : خاموش باش و از خدا آمرزش بخواه ! سپس فرمود : عمل اندک همراه با تقوا بهتر از عمل بسیاری است که خالی از تقوا باشد . پرسیدم : چگونه ؟ فرمود : آری ! همانند مردی که به دیگران غذا می دهد با همسایگانش مدارا می کند در خانه اش به روی دیگران باز است ولی ( با همه این اعمال ) چون در کار حرام به رویش باز شود بدان در آید. این عمل ( زیاد ) بدون تقواست . اما مرد دیگری هیچ یک از اعمال یاد شده را انجام نمی دهد ولی اگر در برابر کار حرامی قرار بگیرد آن را مرتکب نمی شود ( این هم عمل کم با تقوا ! ) ( اصول کافی ج ۲ ص ۷۶ )

آری تقوا متقی را در عالیترین منزل سعادت جای می دهد جنانکه فرمود : ان المتقین فی جنات و نهر ** فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر ( قمر : ۵۴ و ۵۵ ) یقینا متقیان در باغها و نهرها ( ی بهشتی ) جای دارند در جایگاه صدق نزد پادشاه مقتدر .

 

اصول اخلاق فردی

 

( ۱ ) کرامت انسانی :

یکی از مفاهیم متعالی در اخلاق اسلامی کرامت انسان است.

در روایات کرامت به همان معنی لغوی آن یعنی آراستگی به فضیلتهای اخلاقی و صفات پسندیده و دوری از پستی و فرو مایگی آمده است و روح بزرگوار و منزه از هر پستی را کریم گویند.

منشا کرامت انسان همان فطر ت الهی است . خلقت انسان به گونه ای است که کرامت در ذات او نهفته است و استعداد تقویت کرامت در متن خلقت او وجود دارد.

قران کریم می فرماید:

و لقد کرمنا بنی آدم ... ما فرزندان آدم را کرامت بخشیدیم ... ( اسراء : ۷۰ )

 

مقد مه

 

اندیشه صحیح و اخلاق کریمانه شخصیت واقعی انسان را رقم می زنند و از اهداف عالی رسالت پیامبران - اولیای الهی- فرهیختگان و فرزانگان امت به شمار می روند چنانچه  قران مجید در باره رسالت رسول خدا ص می فرماید :

(( یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب والحکمه ... )) جمعه : ۲

آیات خداوند را بر آنان تلاوت می کنند و ایشان را تهذیب می کند و کتاب و حکمت می آموزد.

دوران جوانی بهترین زمان برای شکل دادن به شاکله فکری - درک عقاید صحیح - آموختن اعمال شرعی و تخلق به اخلاق کریمه انسانی است و اگر جوانان عزیز قدر ایام جوانی را بدانند و شالوده فکری- اخلاقی خویش را محکم کنند در صراط مستقیم الهی گام خواهند نهاد و بمقصد سعادت ره خواهند پیمود . صداقت و پاکی و تقوای الهی ضمن اینکه روح و روان آدمی را تغذیه می کند همگام و هماهنگ با فطرت و سرشت او نیز هست گویا خود واقعی انسان همواره از درون او را به سوی راستی و درستی دعوت می کند و از هر گونه کجی و سستی و انحراف باز می دارد . به عبارتی دیگر در اندرون آدمی پیامبری به نام عقل است که او را به پیروی از شریعت الهی پیامبران سوق می دهدو هر لحظه بر عطش نیاز به معارف آنان می افزاید.

شگفت انگیزتر آنکه هر چه دانش و فن آوری بیشتر پیشرفت میکند احساس نیاز آدمی به معنویات نیز افزون می گردد و در جهان ماشین زده و پر هیاهوی انواع منکرات و مفاسد و فحشا و بی بند و باری که چون بیابان سرد و خاموش و تاریک هول انگیز است نیاز به نور و گرمای روح بخش معارف آسمانی محسوس می نماید.

آنچه در پیش روی مومنان و جوانان عزیز است پرتوی از نور معارف دینی که در سه بخش ۱) اصول اخلاق اسلامی ۲) فرازهائی از احکام ۳) ولایت فقیه تقدیم وجودتان می گردد. از اینکه با دسته گلهای معطری از گلستان آموزه های اسلامی به میهمانی دل های سبز تان آمده ایم بسی شادمانیم امیدواریم که این تحفه های الهی را پذیرا باشید و ما را از دعای خیر و پیشنهاد سازنده محروم نسازید.

 

پیش گفتار

 

انقلاب اسلامی ایران بزرگترین و عمیق ترین انقلاب ارزشی - فکری و دینی است که در عصر حاضر بوقوع پیوسته است .

بنیانگذار این نظام مقدس حضرت امام خمینی ( ره ) با رهبریهای پیامبر گونه اش اسلام را از انزوای سیاسی بیرون آورده مسلمانان را بر قله عظمت و عزت نشاند و ابهت قدرتهای استکباری را در هم شکست. از این رو ایران انقلابی بعنوان پایگاه اسلام ناب محمدی ص در جهان شناخته شده و صدای دلنشین حق طلبی و آزادگی آن به دورترین نقاط جهان طنین افکنده است.

مومنان انقلاب اسلامی در سراسر جهان در راستای ایفای رسالت عظیم خود یعنی پاسداری از ارزشها و دستاوردهای انقلاب اسلامی و ارتقاو تعمیق این ارزشها در میان اقشار جامعه انقلابی بویژه نسل جوان بر خود لازم میداند که به تشنگان یاد گیری و اگاهی که بهترین و حساسترین دوران زندگی خود را سپری میکنند با دید سفیران فکری - سیاسی و اخلاقی انقلاب برای نسل آینده جامعه بنگرد و با انتقال ارزشها و مفاهیم دینی به این میهمانان امروز و مسئولان فردا در قالب تعلیم و تربیت دینی بخشی از رسالت الهی خود را در حفظ و تداوم معارف اسلامی و ارزشهای انقلابی ایفا نماید. التماس دعا 

سلام

سلا م

سلامی گرم

بر

اهل معرفت

آنهایی که تشنه مطالعه هستند

مطالعه غذای

روح انسان است

انشاء الله

با روحی سبز در جمع سبزتان

حضور خواهم داشت

امیدوارم

در جمعتان مرا پذیرا باشید .

برای اعلام حضور

آیه ۱۳ حجرات را

تقدیم میکنم :

(( ان اکرمکم عندالله اتقیکم ان الله علیم خبیر ))